13 kwietnia 2011 - wykład Narkotyki oszukują mózg przeprowadził prof. Wojciech Kostowski, członek PAN

Uzależnienie jest złożoną chorobą ośrodkowego układu nerwowego polegającą na utracie kontroli nad zachowaniami i ich poważnemu ograniczeniu do nieustannego poszukiwania i konsumowania substancji uzależniających lub do kontaktu z innego rodzaju bodźcami nagradzającymi.

Zaburzenie dotyczy głównie tzw. układu nagrody oraz mechanizmów uczenia i pamięci. Szczególną rolę w powstawaniu i rozwoju uzależnienia odgrywa dopamina, neuroprzekaźnik odpowiedzialny za wiele funkcji i procesów związanych z zachowaniami. Z dopaminą wiąże się ocena bodźców pod względem ich właściwości nagradzających, hedonistycznych, od niej w dużej mierze zależy także powiązanie sygnałów kontekstowych otoczenia z nagrodą i nadanie tym sygnałom wtórnych właściwości nagradzających, a więc uczenie asocjacyjne. Z dopaminą w znacznej (chociaż nie wyłącznej) mierze, wiążą się fałszywe i trwałe ślady pamięciowe w układzie nagrody, tworzone podczas kontaktu z narkotykami czy w innych sytuacjach wiodących do uzależnienia. Narkotyki oraz inne sygnały uzależniające oszukują mózgowy układ nagrody i naśladują nagrody naturalne, nasilając wydzielanie dopaminy z neuronów, wywołując szczególnie silną i nieodpartą zachętę. Wciągają także w orbitę zachęt sygnały płynące z otoczenia, wiążąc je z fałszywą nagrodą. Próba przerwania kontaktu z substancjami uzależniającymi prowadzi do awersyjnie odczuwanego zespołu abstynencyjnego, zmuszając do ponowienia zaprzestanego procederu. Wreszcie uzależnienia tworzą na wzór naturalnie powstających, fałszywe ślady pamięciowe utrwalając proces patologiczny.