11 czerwca 2008 Profesor dr hab. Sławomir Jarosz wygłosił wykład pt. "Chemia sacharozy, czyli co można zrobić ze zwykłego cukru ?"



sj_foto.jpg
Profesor dr hab. Sławomir Jarosz jest pracownikiem Instytutu Chemii Organicznej PAN w Warszawie. W latach 1998-2004 pełnił funkcję Kierownika Studium Doktoranckiego ICHO PAN, a od roku 2004 jest Zastępcą Dyrektora do spraw naukowych IChO PAN. Kierował pracami nad trzema indywidualnymi projektami badawczymi zamawianymi oraz realizował cztery projekty badawcze promotorskie. Odbył staże podoktorskie na uniwersytetach w Kanadzie i USA, był visiting professor na Duke University w USA oraz prowadził liczne wykłady na uniwersytetach zagranicą, m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Korei i Szwajcarii.


Profesor Jarosz jest autorem około 130 publikacji naukowych, redaktorem czasopisma Orbital, współredagował czasopismo Polish Journal of Chemistry, od roku 2001 jest członkiem Editorial Bard czasopisma Journal of Carbohydrate Chemistry. Reprezentuje Polskę w International Carbohydrate Organization oraz jest członkiem i reprezentantem Polski w konsorcjum ERA-Chemistry. Koordynuje projekt Center of Excellence in Development of New Therapeutics from Sugars CEDNETS.

Profesor Sławomir Jarosz otrzymał Nagrodę Sekretarza Naukowego PAN, Nagrodę Naukową Wydziału Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych PAN oraz Nagrodę Indywidualną Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

Zainteresowania naukowe profesora Jarosza dotyczą zastosowania związków cynoorganicznych pochodnych cukrów w syntezie układów naturalnych, syntezy cukrów wyższych, chemia sacharozy, reakcje rodnikowe, reakcje pericykliczne.



Chemia sacharozy, czyli co można zrobić ze zwykłego cukru ?

 


Sacharoza – naturalny di-sacharyd składający się z dwóch ‘cegiełek’, glukozy i fruktozy – jest produkowany w skali ok. 150 mln ton rocznie; zdecydowana większość jest wykorzystywana w przemyśle spożywczym. W wielu laboratoriach na świecie trwają prace nad innym ‘zagospodarowaniem’ tego odnawialnego (‘raw material’) substratu. Niewątpliwie najbardziej zaawansowane są prace nad produkcją etanolu i jego zastosowaniem jako bio-paliwo. Inne interesujące i przyszłościowe kierunki badań dotyczą syntezy biodegradowalnych polimerów, środków powierzchniowo czynnych, czy np. substytutów tłuszczu.
Proponowane są również inne rozwiązania, a mianowicie wykorzystanie sacharozy w produkcji tzw. ‘fine chemicals.’ W ciągu ostatnich kilkunastu lat włączyliśmy się w ten właśnie nurt badawczy i zaproponowaliśmy syntezę analogów sacharozy poprzez modyfikacje jej terminalnych pozycji. Możemy uzyskać w zasadzie dowolny modyfikowany dwucukier zawierający szkielet sacharozy.

 

jarosz_sachar.jpg


Bardzo ciekawą grupą związków są etery koronowe (a w zasadzie ich analogi) zawierające szkielet sacharozy w cząsteczce. Te chiralne receptory zupełnie dobrze kompleksują kationy jednowartościowe (Na, K, NH4). Ostatnio wykazaliśmy, że można je stosować do enancjoselektywnego różnicowania chiralnych amin i aminokwasów.



Czerwiec 2008 r.