14 listopada 2007 Prof. dr hab. Wiesław Krajka wygłosił wykład pt. "Nagrody Nobla po 100 latach - RUDYARD KIPLING - wizja Imperium, "Księgi Dżungli"

 

image002.jpg
Wiesław Krajka jest profesorem zwyczajnym dr hab. w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jego badania naukowe dotyczą głównie literatury angielskiej XIX-XX wieku (w szczególności Josepha Conrada), teorii literatury i literatury porównawczej. W jego ogromnym dorobku publikacji naukowych znajduje się siedem książek autorskich, w tym Isolation and Ethos: A Study of Joseph Conrad (East European Monographs Boulder - Columbia University Press New York, 1992), Joseph Conrad: Konteksty Kulturowe (Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Sklodowskiej, 1996), On the Analysis of the Literary Text (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984, współautor: Andrzej Zgorzelski). Prof. dr hab. Wiesław Krajka jest redaktorem naukowym serii naukowej Conrad: Eastern and Western Perspectives, publikowanej przez East European Monographs/Social Science Monographs w Boulder i Uniwersytet Marii Curie-Sklodowskiej w Lublinie w światowej dystrybucji Columbia University Press w Nowym Jorku (ukazało się w niej dotychczas 15 tomów).


W tej serii był redaktorem naukowym tomów 8 (Joseph Conrad: East European, Polish and Worldwide), 13 (A Return to the Roots: Conrad, Poland and East-Central Europe), 14 (Beyond the Roots: The Evolution of Conrad’s Ideology and Art) oraz współredaktorem naukowym tomów 1 (Conrad’s Literary Career), 2 (Contexts for Conrad), 10 (Conrad at the Millennium: Modernism, Postmodernism, Postcolonialism) i 11 (Conrad in Africa: New Essyas on “Heart of Darkness”). Był głównym organizatorem czterech międzynarodowych konferencji conradowskich w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (w latach 1991, 1996, 2001 i 2006).
Był pięciokrotnie profesorem wizytującym w uniwersytetach w USA: w University of Minnesota Minnealipolis, University of Illinois at Chicago i University of Rochester New York.


streszczenie wykładu


Rudyarda Kiplinga, wielkiego pisarza angielskiego i Noblistę, kojarzy się głównie z propagandą imprializmu brytyjskiego na przełomie XIX i XX wieku. Tymczasem jego ideologia imperialnego „brzemienia białego człowieka” jest bardziej subtelna i złożona niż wyglądało to w odbiorze brytyjskiej propagandy imperialnej. Z jednej strony Kipling był oczywiście gorącym orędownikiem brytyjskiego imperializmu (zwłaszcza w Indiach) i wartości cywilizacyjnych, które niósł on narodom podbijanym, przedstawiał w swych utworach wiele bardzo pozytywnych postaci imperialistów angielskich. Z drugiej jednak strony twórczość jego nie była prostą tubą imperializmu brytyjskiego: nakłaniał angielskich kolonizatorów do postawy skromności i służby ludom kolonizowanym, zarówno przedstawiał w swych utworach postacie wynaturzające swym postepowaniem szczytne hasła misji imperialnej białego czlowieka jak i ukazywał niektóre z nich w kategoriach komizmu i groteski.
Gdy spoglądamy na twórczość Rudyarda Kiplinga po 100 lata od otrzymania przezeń Literackiej Nagrody Nobla to stwierdzamy, iż oprócz jego utworów imperialnych żywą aktualność zachowały jego utwory dla dzieci. Przede wszystkim Księgi dżungli, które obok przesłania imperialnego, są wzruszającą i ponadczasową liryczną medytacją chłopca o jego zwierzęcych rodzicach, jego zwierzęcej i ludzkiej tożsamości oraz pełnym przygód życiu w dżunglii i w świecie ludzi. Ale także Takie sobie bajeczki, które są arcydziełem literatury dla małych dzieci, komunikującym przesłanie moralizatorskie w sposób bardzo pobudzający wyobraźnię i arcydzielny z punktu widzenia formy przekazu literackiego.


Listopad 2007 r.