8 listopada 2005 prof. dr hab. Ewa Bartnik wygłosiła wykład pt. "Mitochondria w życiu i śmierci komórki"


Od kilku lat pojęcia DNA, genów czy ludzkiego genomu stały się bardzo popularne. Znacznie mniej znane są mitochondria, organelle odpowiedzialne przede wszystkim za dostarczanie energii. Mitochondria są potomkami bakterii, która dawno temu wniknęła do prakomórki i stała się jej nieodzowną częścią. Uczestniczą w wielu ważnych procesach, w tym w samobójstwie komórek mających poważne zaburzenia (proces ten jest zwany apoptozą).
Mitochondria mają własny DNA - w sumie wielkości jednego niewielkiego genu jądrowego, ale zapisana w nim jest informacja o 37 produktach niezbędnych do działania mitochondriów, oprócz tego potrzeba około tysiąca białek zapisanych w jądrowym DNA. U ssaków mitochondria dziedziczone są od matki.
Zmiany (mutacje) w mitochondrialnym DNA mogą doprowadzić do upośledzenia oddychania, co powoduje szereg chorób ludzkich, dotykających przede wszystkim nerwów i mięśni, choć może też wystąpić cukrzyca. Choroby takie występują u około 1 osoby na 10000.
Zmiany w mitochondrialnym DNA występują w czasie starzenia u ssaków i w nowotworach. Zagadnienie czy są przyczyną czy skutkiem tych procesów zostało niedawno rozstrzygnięte - zmiany w mitochondrialnym DNA mogą powodować przedwczesne starzenie i szybki wzrost nowotworów.


Listopad 2005 r.