Poprzednie wykłady

14 grudnia 2004 prof. dr hab.Włodzimierz Zagórski - Ostoja wygłosił wykład pt. "Sekwencja chromosomu paramecium - co z tego wynika?"


zagorski.gif Ekspresja genetyczna u orzęsków przebiega w sposób szczególny. Komórka typowego orzęska - Pantofelka (Paramecium) wyposażona jest w dwa jądra - generatywne i somatyczne. Generatywne niesie pełną informację genetyczną, a somatyczne - ograniczoną, używaną w podziałach bezpłciowych. W procesie rozrodu seksualnego następuje re-modelowanie informacji przekazywanej do jądra somatycznego, polegające na fragmentacji chromosomów jądra generatywnego związanej z eliminacją części DNA. W rezultacie w jądrze somatycznym występuje około 200 liniowych odcinków DNA (o wielkości od 50 Kb do 1 Mb). Te chromosomy somatyczne ulegają powieleniu i każdy z nich występuje w około 800 kopiach. Taki liczny zestaw odcinków DNA kontroluje ekspresję genetyczną linii somatycznej. W celu zrozumienia organizacji jednego z takich chromosomów somatycznych, podjęto izolację największego z nich i poddano pełnemu sekwencjonowaniu. Otrzymane wyniki wskazują, iż geny upakowane są tu niezwykle gęsto, co wskazuje iż pełny genom tego pierwotniaka jest zapewne większy od ludzkiego, kodując co najmniej 30 000 genów. Istnieje tu wiele nowych genów, niespotykanych u innych organizmów. Podjęte we współpracy z zespołami francuskimi sekwencjonowanie pełnego genomu Paramecium otwiera tym samym nowe perspektywy poznawcze w biologii.


Grudzień 2004 r.


9 listopada 2004 prof. dr hab.Andrzej Ciołkosz wygłosił wykład pt. "Teledetekcja satelitarna źródłem informacji o Ziemi"


ciolkosz.jpg Warto przypomnieć, że zbliża się pięćdziesiąta rocznica wprowadzenia na orbitę pierwszego sztucznego satelity Ziemi. Od tego wydarzenia na orbitach wokółziemskich umieszczono niemal dziesięć tysięcy różnych satelitów, z których tylko niewielka część była przeznaczona do obserwacji powierzchni naszego globu. Informacje pozyskane za pomocą tych satelitów okazały się jednak wielce przydatne nie tylko w różnych dziedzinach nauki, ale znalazły także praktyczne zastosowania. To skłoniło kraje dysponujące techniką kosmiczną do powoływania wielu specjalnych programów, których celem było zdobywanie informacji z kosmosu o obiektach, zjawiskach i procesach jakie zachodzą na Ziemi. Wiele spośród tych informacji okazało się nie tylko niezmiernie interesującymi , ale również niemożliwymi do pozyskania żadnymi innymi metodami. Autor scharakteryzował informacje obrazowe dostarczane przez satelity środowiskowe i wysokorozdzielcze oraz omówił niektóre aspekty wykorzystania teledetekcji satelitarnej w badaniach wybranych komponentów środowiska geograficznego, mianowicie: atmosfery, hydrosfery, biosfery i kriosfery, podkreślając przy tym unikalny charakter wielu zdobytych w ten sposób informacji. Omówił również udział polskich placówek badawczych w wykorzystaniu informacji pozyskiwanych za pomocą satelitów teledetekcyjnych.


Listopad 2004 r.


8 czerwca 2004 prof. dr hab.Andrzej Szczeklik wygłosił wykład pt. "Medycyna regeneracyjna a mit wiecznej młodości"


and_szcz_s.jpg Przez tysiąclecia ludzie szukali kamienia filozoficznego, który wydłużałby życie, starcom przywracał młodość. Ten mit nieśmiertelności śniły wszystkie ludy indoeuropejskie. Dziś wrócił do nas za sprawą medycyny regeneracyjnej. Ukryte źródło młodości miałoby być w nas samych i nazywać się komórkami macierzystymi. Medycyna zaczyna je już wyodrębniać z wnętrza naszych organizmów i podawać do narządów, które gwałtownie potrzebują pomocy, przede wszystkim - sercu. Coraz głośniejsza staje się też sprawa klonowania komórek macierzystych, a od tego - jak sądzi wielu - już tylko krok do klonowania człowieka. Nie ma dziś w medycynie bardziej rozpalającego wyobraźnię tematu, który nasuwa jednak podstawowe pytania i wątpliwości z zakresu prawa, filozofii, wiary.


Czerwiec 2004 r.


12 października 2004 prof. dr hab.Hanna Kóčka-Krenz wygłosiła wykład pt. "Rezydencja pierwszych piastowskich władców na poznańskim grodzie"


prof_kocka.jpg Treścią tego wykładu było przedstawienie rezultatów badań na poznańskim Ostrowie Tumskim pozostałości pałacu z II połowy X w. oraz książęcej pracowni złotniczej i elementów wyposażenia kaplicy grodowej, ufundowanej przez księżnę Dobrawę. Wyniki wykopaliskowych badań, prowadzonych od 1999 roku pod kierunkiem prof. dr hab. Hanny Kóčka-Krenz - dyrektora Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przez zespół młodych archeologów, wskazują na celowość dalszej naukowej eksploracji tego terenu. Warto przypomnieć, że w miejscu penetrowanym przez archeologów - w widłach Warty i Cybiny - już ponad tysiąc lat temu wznosił się potężny gród. Rezydował w nim pierwszy polski władca - książę Mieszko I wraz ze swoją żoną Dąbrówką (Dobrawą). Obecnie prowadzone badania ukazują, iż jest to miejsce szczególnie ważne dla kształtowania naszej świadomości narodowej, stanowiące zarazem swą materialną formą doskonałą lekcję historii.


Październik 2004 r.


11.05.2004 ks. biskup prof. dr hab. Marek Jędraszewski wygłosił wykład pt. "Przemijanie ma sens. Antropologia tryptyku rzymskiego Jana Pawła II"

jedraszewski.jpgKs. prof. M. Jędraszewski ukazał "Tryptyk rzymski" na szerokim tle wielkich antropologicznych sporów XX i XXI wieku. Utwór Jana Pawła II jest w istocie rzeczy traktatem filozoficznym i teologicznym, który przedstawia chrześcijańską koncepcję osoby ludzkiej - w opozycji do ideologii totalitarystycznych, filozofii egzystencjalizmu i myśli postmodernistycznej. Poemat Jana Pawła II jest polemiką z koncepcjami antropologicznymi, które legły u podstaw czasów pogardy i degradacji człowieka. Symbolami tej tragicznej epoki stały się Auschwitz i Kołyma.
Słuchacze wykładu nie bez zaskoczenia dowiedzieli się, że tekst "Tryptyku" w swej ostatniej części nawiązuje do prozy Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Ks. prof. M. Jędraszewski podkreślił też szczególny status "Tryptyku", który jest czymś więcej jak tylko poematem i traktatem filozoficznym. Autor życzył sobie, by jego tekst podpisano Jan Paweł II, a nie Karol Wojtyła, a także konsultował treść "Tryptyku" z kardynałem Ratzingerem z Kongergacji Wiary. Fakt te sygnalizują, że powinniśmy odczytywać "Tryptyk" również jako nowy element nauczania Kościoła.

 

Maj 2004 r.