Poprzednie wykłady

06.04.2004 prof. Maria Janion wygłosiła wykład pt. "Słowiańszczyzna a Europa - Słowiańszczyzna, szaleństwo i śmierć"

W pierwszej części wykład został osnuty wokół postaci Zoriana Dołęgi Chodakowskiego, romantycznego wędrowca, tropiciela śladów Słowiańszczyzny przedchrześcijańskiej. Pragnął on wydostać się poza granice panującego w jego czasach oficjalnego ładu kulturowego, kwestionując uniwersalizm zarówno chrześcijański, jak oświeceniowy i wsłuchując się w to, co inne i różne, a zarazem zagubione. Przeciwnicy nazywali go "dzikim" i "wariatem". Zorian był przekonany o zniszczeniu kultury przedchrześcijańskiej Słowiańszczyzny przez pierwszych posłańców chrześcijaństwa, którzy - wcielając "niepodobnych nas do reszty narodów Europy" - uczynili Słowian "siebie samym cudnym". W dalszym toku wywodu autorka zajęła się antylatynistycznym wpływem postaci i myśli Zoriana na największe polskie dzieła romantyczne - "Dziady" Adama Mickiewicza oraz "Króla-Ducha" Juliusza Słowackiego. Procesowi przekroczenia przyjętych zasad dyskursu, zniszczenia dotychczasowego języka i utworzenia nowej jego faktury towarzyszą - w zarzuconej przedmowie do "Króla-Ducha" - zjawiska szaleństwa i śmierci.

Maurycy Mochnacki utrzymywał, że odległą od panującej cywilizacji inność można odnaleźć "za granicą teraźniejszej kultury, między dzikimi albo w stanie niezleczonej jakiejś niemocy". W następnej części wykładu zostały omówione - drastyczne naruszenie tabu śmierci przez romantyków i rozmaite objawy nowej kultury. Jest to z jednej strony "niesamowita" figura słowiańskiego wampira, z drugiej zaś - postać romantycznej kobiety nawiedzonej, swoistej wariatki magnetyzmu, przez którą przemawia "tamta strona".



Kwiecień 2004 r.



09.03.2004 odbył się wykład pt. "Czego Polacy szukają na Marsie?". Prof. Andrzej Jurewicz z Centrum Badań Kosmicznych PAN nie mógł ze swoim wystąpieniem na forum "Wszechnicy" trafić na lepszy okres. Cały świat ekscytował się pracującymi na Czerwonej Planecie łazikami NASA. Okazuje się, że w badaniach Marsa udział mają także Polacy. I to nie tylko w dziedzinie prac teoretycznych, ale także przy konstruowaniu superprecyzyjnych urządzeń. Przygotowali m.in. jeden z czujników do sondy MarsExpress. Dzięki takiemu zaangażowaniu w międzynarodowe projekty badawcze polscy uczeni mają najszybszy, bezpośredni dostęp do danych uzyskanych w wyniku tych badań. - "Zaczynamy także funkcjonować w środowisku, jako wiarygodny, wartościowy partner" - mówił prof. Jurewicz. - "Koledzy z całego świata przekonują się, że potrafimy dostarczać zarówno oprogramowanie i wiedzę naukową, ale także dobrze wywiązujemy się jako producenci zaawansowanych technologii i urządzeń".



Marzec 2004 r.



13.01.2004 odbył się kolejny z cyklu otwartych wykładów “Wszechnicy” Polskiej Akademii Nauk i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Tym razem uczestnicy spotkania mieli okazję wysłuchać wykładu prof. Wiesława Jędrzejczaka, pt. „Współczesne koncepcje leczenia nowotworów”, kierownika Kliniki Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych AM w Warszawie. Wybitnego uczonego, laureata nagrody FNP przedstawił krótko prof. Andrzej Trzebski, przewodniczący Wydziału Nauk Medycznych PAN, po czym prelegent rozpoczął swoje niezwykłe wystąpienie. Już na samym początku uzasadnił, dlaczego onkolog musi działać zdecydowanie – słuchacze poczuli się dość niepewnie, gdy usłyszeli, że co czwarty z nich zakończy życie za sprawą nowotworu. “Na szczęście nie jesteśmy już wobec raka bezbronni” – uspokoił prof. Jędrzejczak. “Wiemy co jest przyczyną zmian nowotworowych i na czym one polegają”. Po tych słowach autor prezentacji przedstawił szereg metod stosowanych obecnie w leczeniu raka. Od tych najpowszechniejszych, jak chemioterapia i naświetlania, po najnowocześniejsze – leczenie tzw. antysensownym DNA i inhibitorami produktów onkogenów.

 

Pomimo, że techniki te dopiero zaczynają wchodzić do praktyki medycznej, ich inspiracji można szukać w życiorysach i filozofii osób historycznych. Wzorem dla onkologa i jego pacjentów może być np. Józef Conrad Korzeniowski, który musiał w swym życiu walczyć z sytuacjami beznadziejnymi.

Wykładowi jak zwykle towarzyszyła burzliwa dyskusja i pytania zadawane przez uczestników spotkania.



Styczeń 2004 r.

 

10.02.2004 Wykład "Wszechnicy" wygłosił prof. Sylwester Porowski - dyrektor Centrum Badań Wysokociśnieniowych PAN Unipress, który przedstawił referat pt. "Wysokie ciśnienia a niebieski laser". Optoelektronika wykorzystująca niebieskie lasery to specjalność instytutu prof. Porowskiego i jeden z przykładów praktycznych zastosowań osiągnięć polskich naukowców w praktyce. Wykorzystanie niebieskich laserów To nie tylko możliwość przechowywania znacznie większej ilości informacji na dotychczasowych nośnikach danych. Na płycie CD odczytywanej przy pomocy niebieskiego lasera można by zmieścić nawet 4 razy więcej danych, niż obecnie. W przyszłości lasery tego typu znajdą szerokie zastosowanie w medycynie - np. w diagnostyce i leczeniu wielu schorzeń - w tym nowotworów. Prof. Porowski podczas wykładu mówił także o wykorzystaniu owoców ich pracy do wykrywania zanieczyszczeń środowiska, ale także broni biologicznej i chemicznej. Prawdopodobne są także inne zastosowania - np. do komunikacji pod wodą lub przy budowaniu komputerów optycznych. Tak ciekawa tematyka wzbudziła wiele pytań wśród słuchaczy - w tym także o konkurencję z badaczami z innych krajów, pracującymi nad zbliżonymi zagadnieniami. Wiadomo bowiem, że poważne ośrodki z Japonii starają się jak najszybciej wdrożyć do produkcji urządzenia umożliwiające korzystanie z możliwości niebieskich laserów. Prof. Porowski podkreślał jednak, że mimo różnic w fifnasowaniu badań naukowych to Polakom udało się skonstruować najsilniejszy dotąd niebieski laser - osiągający w pulsie nawet 2,6 W.



Luty 2004 r.